Metoda
bezpośrednia to pieczenie nad źródłem ciepła, pośrednia to
pieczenie obok niego, pod zamkniętą pokrywą. Pierwszą stosuje się
do produktów, które są gotowe w mniej niż 20 minut, drugą do
większych kawałków mięsa, całego drobiu i warzyw wymagających
dłuższej obróbki. Od wyboru metody zależy, czy mięso będzie
soczyste w środku i przyrumienione z zewnątrz.
Czym różnią się obie metody?
Przy metodzie bezpośredniej produkt leży tuż nad żarem lub
płomieniem palnika. Ciepło działa głównie przez promieniowanie i
przewodzenie przez kratkę rusztu, dzięki czemu powierzchnia szybko
się rumieni. Tak przygotowuje się steki, kiełbaski, burgery,
szaszłyki, plastry cukinii czy krewetki.
Metoda pośrednia polega na tym, że źródło ciepła znajduje
się z boku, a jedzenie leży w strefie bez żaru. Pod zamkniętą
pokrywą krąży gorące powietrze, które otacza produkt ze
wszystkich stron, podobnie jak w piekarniku z termoobiegiem. Tę
technikę wybiera się do żeberek, karkówki w całości, udźców,
pieczeni i całych ryb.
W praktyce obie metody często się łączy. Gruby stek można
najpierw obsmażyć bezpośrednio, a potem przenieść na stronę
pośrednią, żeby doszedł bez przypalania. Odwrotny wariant, zwany
reverse sear, zaczyna się od powolnego pieczenia, a kończy krótkim
przypieczeniem nad żarem.
Prosta reguła pomaga podjąć decyzję bez zaglądania do
przepisu: jeśli produkt ma mniej niż 4 cm grubości i jest gotowy w
kwadrans, wybierz metodę bezpośrednią. Jeśli jest grubszy, ma
kość albo potrzebuje więcej niż 20 minut, połóż go w strefie
pośredniej. Przy rybach i drobiu z kością ta zasada sprawdza się
w większości sytuacji.
Jak przygotować strefy na węglu i na gazie?
W grillu węglowym rozpal brykiet w kominku do rozpalania i po
około 15 minutach, gdy pokryje się szarym nalotem, rozsyp go
odpowiednio do potrawy:
- do metody bezpośredniej równą warstwą na całym palenisku,
- do pośredniej w dwóch kupkach przy bokach lub w jednej pryzmie z jednej strony, a w wolnym miejscu postaw aluminiową tackę na ociekający tłuszcz.
Na gazie sprawa jest prostsza. Rozgrzej grill przez 10–15 minut
na wszystkich palnikach z zamkniętą pokrywą, potem wyłącz palnik
lub palniki pod miejscem, gdzie położysz jedzenie. W modelu z
trzema palnikami najczęściej gasi się środkowy, a przy dwóch
jeden z nich, kładąc produkt po wygaszonej stronie.
Temperaturą w kociołku steruje się przepustnicami. Każdy grill weber z kopułową pokrywą ma dolne i górne otwory
wentylacyjne: szerzej otwarte dostarczają więcej tlenu i podnoszą
temperaturę, przymknięte ją obniżają. Górną przepustnicę
ustawia się po przeciwnej stronie niż żar, żeby gorące powietrze
przepływało nad mięsem, zanim opuści komorę.
Tabela temperatur i czasów
Poniższe wartości są orientacyjne. Czas zależy od grubości
kawałka, temperatury otoczenia i wiatru, dlatego ostatecznym
wyznacznikiem jest temperatura wewnątrz produktu mierzona
termometrem z sondą.
Produkt
|
Metoda
|
Temp.
w komorze
|
Temp.
wewnątrz
|
Czas
orientacyjny
|
stek wołowy 2,5 cm
|
bezpośrednia
|
230–260°C
|
54–57°C
(medium rare)
|
6–8 min
łącznie
|
pierś z
kurczaka
|
bezpośrednia,
średni żar
|
180–200°C
|
74°C
|
10–14 min
|
cały kurczak ok. 1,8 kg
|
pośrednia
|
180–190°C
|
74°C w udzie
|
75–90 min
|
karkówka w całości 1,2 kg
|
pośrednia
|
150–160°C
|
75–80°C do
krojenia, ok. 92°C do szarpania
|
2–4 h
|
filet z
łososia
|
bezpośrednia,
skórą w dół
|
180–200°C
|
50–55°C
|
8–12 min
|
ziemniaki w
folii
|
pośrednia
|
ok. 200°C
|
miękkie przy
nakłuciu
|
45–60 min
|
Warzywa, ryby i owoce w obu strefach
Podział na strefy przydaje się nie tylko przy mięsie. Warzywa o
zwartej strukturze, takie jak ziemniaki, buraki, cała dynia piżmowa
czy główki czosnku, potrzebują 40–60 minut w strefie pośredniej.
Papryka, cukinia, bakłażan, szparagi i kukurydza w liściach lepiej
znoszą średni żar bezpośredni i są gotowe po 6–12 minutach.
Krojąc je w plastry grubości około 1 cm, unikniesz przelatywania
przez kratkę i nierównego pieczenia.
Ryby z delikatnym mięsem, jak dorsz czy sola, piecze się na
stronie pośredniej, najlepiej na desce cedrowej albo w koszu do ryb.
Całego pstrąga czy dorady można natomiast położyć nad żarem,
jeśli skóra jest dobrze osuszona i natłuszczona. Na koniec, kiedy
żar słabnie, warto upiec owoce: połówki brzoskwiń, plastry
ananasa czy gruszki kładzie się przekrojem w dół na 3–5 minut,
a potem przenosi na stronę bez ognia i polewa miodem.
Ile paliwa potrzeba na jedno pieczenie?
Pełny kominek brykietu wystarcza zwykle na około godzinę
pieczenia pośredniego w temperaturze 160–180°C. Przy dłuższych
projektach, jak karkówka do szarpania, dokłada się po kilka
brykietów co 45–60 minut, wrzucając je na istniejący żar po
stronie paleniska. Brykiet pali się równiej i dłużej niż węgiel
drzewny w kawałkach, dlatego do pieczenia pośredniego wybiera się
zwykle właśnie jego.
W grillach gazowych zużycie zależy od mocy i liczby pracujących
palników. Butla 11 kg przy średniej mocy wystarcza na kilkanaście
do dwudziestu kilku godzin pracy, więc przed dłuższym pieczeniem
dobrze ją zważyć albo mieć zapasową pod ręką.
Pokrywa zamknięta, termometr pod ręką
Najczęstszy błąd to zaglądanie do środka co kilka minut.
Każde podniesienie pokrywy wypuszcza gorące powietrze, a komora
potrzebuje dłuższej chwili, by wrócić do zadanej temperatury.
Przy pieczeniu pośrednim kilka takich otwarć potrafi wydłużyć
całość o kilkanaście minut i wysuszyć wierzch mięsa.
Termometr w pokrywie pokazuje temperaturę w górnej części
komory, która różni się od tej przy samym ruszcie. Do kontroli
mięsa używaj więc sondy wbitej w najgrubsze miejsce, z dala od
kości. Bezprzewodowe termometry połączone z aplikacją w telefonie
pozwalają śledzić pomiar bez otwierania grilla.
Błędy, które psują efekt
- Smarowanie słodką marynatą lub sosem BBQ od początku. Cukier przypala się szybko, więc glazurę nakłada się w ostatnich 10–15 minutach.
- Częste przewracanie. Mięso powinno leżeć spokojnie, aż samo odejdzie od rusztu; zbyt wczesne obracanie zostawia jego fragmenty na kratce.
- Zimny ruszt. Przed pieczeniem nagrzej go i wyczyść szczotką, wtedy powstaną wyraźne paski, a jedzenie mniej się przykleja.
- Krojenie od razu po zdjęciu. Duże kawałki potrzebują około 10 minut odpoczynku pod luźno przykrytą folią, aby soki się rozprowadziły.
- Brak tacki pod mięsem przy metodzie pośredniej. Kapiący na żar tłuszcz daje gryzący dym i niekontrolowane płomienie.
Pierwsze pieczenie pośrednie krok po kroku
Na start najlepiej sprawdza się cały kurczak, bo wybacza drobne
błędy, a efekt widać od razu.
- Osusz kurczaka ręcznikiem papierowym, natrzyj olejem, solą, słodką papryką i czosnkiem granulowanym.
- Przygotuj grill do metody pośredniej i ustaw temperaturę w komorze na 180–190°C.
- Połóż kurczaka piersią do góry w strefie bez żaru, nad tacką, i zamknij pokrywę.
- Po około godzinie wbij sondę w najgrubszą część uda, nie dotykając kości.
- Zdejmij kurczaka, gdy termometr pokaże 74°C, i odstaw go na 10 minut przed krojeniem.
Po takim pierwszym podejściu łatwiej przejść do żeberek i
pieczeni, bo zasada pozostaje ta sama: ciepło obok produktu, pokrywa
zamknięta, a o gotowości decyduje termometr, nie zegarek.
*materiał zewnętrzny

















![[obraz_1]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjQuZV9K8Ir8mdhgUmZ5qbFHgeWd87evjEgiRr5El9CZxCKEPSIFrz8LHC7ghiKk5VgIvx4zfMcYP7c8obLLwtt52-qc4esJhmQiSKgmxWYRNQCfAGuFPNFFzNgqzkUBxmxBwMGkDmKOuj5iDr1sIzcDx4YbiHjQRkb18tRVEzgYOP_V4fcHnWP5bQ7XpY/w400-h266-rw/obraz_1.png)
![[obraz_2]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEig9AudGDULKlugvfsiQFOmc9Wmfp4sC9R1W0kuE-Prd5D2tT3GjhoRpnhAL6kOajbcNqXgQQzkJhjggjl0LTgIuGIJ-iFkjoAb0DUgV3Ib8JnUBbx167ejmlVGos0ciw0cL99ITnO8_meNC07OH6lihOwfUjZ0SwF3SJ4k4fKtBoC4kmj1G6G_XFL1lt4/w400-h266-rw/obraz_2.png)
![[obraz_3]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg6x6fs0JpvTmLuTrzybs6U36EPn5p0NSdxJKkszN5h74Z6mCulPHy3-T-ZUeNnai_FJ4KUECoShgH5aJ4goE_gNlAdGiUaf_QUT6yDFRHaJIiMeFKX1Izm67ymJrHC0kPSn1h_02-GoY1QnoY7BivfpMPX8vGMkQDX9QdKJw7dNY1WYVpLsFVmJHudCsY/w400-h266-rw/obraz_3.png)










